Avusturya

Avusturya (Almanca: Österreich ya da resmî adıyla Avusturya Cumhuriyeti (Almanca: Republik Österreich (yardım·bilgi)), Orta Avrupa’da denize kıyısı olmayan, dokuz eyaletten oluÅŸan ülke. Batıda LihtenÅŸtayn ve Ä°sviçre, güneyde Ä°talya ve Slovenya, doÄŸuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde ise Almanya ve Çek Cumhuriyeti ile komÅŸudur.

Tarihçe
Avusturya tarihi
Çok eski tarihlerden beri insanların yaÅŸadığı bu ülke, M.Ö. 100 yıllarında Romalılar tarafından iÅŸgal edilmiÅŸtir. Almanya ile beraber olan Avusturya’ya 803 senesinde Åžarlman tarafından “DoÄŸu Marklığı” unvanı verildi. Böylece Germen Ä°mparatorluÄŸunun bir parçası olarak kurulmuÅŸ oldu. Daha sonraları baÅŸa geçen Habsburg Hanedanı, ülkenin sınırlarını geniÅŸletmiÅŸlerdir. 15. yüzyılda Avrupa’nın ve Hıristiyanların en güçlü devleti haline gelen Avusturya, Osmanlılara karşı arkası kesilmeyen saldırılara liderlik etmiÅŸtir. 16. yüzyıl baÅŸlarında Osmanlı Devleti çeÅŸitli seferler ile 1529′da Macaristan’ı, daha sonra 1540′ta Avusturya’yı yendi. Ä°mparator I. Ferdinand, Macaristan’ın Osmanlı Devletine bırakılması ve senede 30.000 duka altını vergi vermek ÅŸartları ile bir antlaÅŸma imzaladı. Böylece Avusturya’nın saldırıları son buldu.

Osmanlı-Kutsal Ä°ttifak SavaÅŸları sonucunda Osmanlı Devletinden ayrılan Macaristan ile birleÅŸerek Avusturya-Macaristan Ä°mparatorluÄŸu’nu kurdular. I. Dünya Savaşı’nda parçalanan Avusturya-Macaristan Ä°mparatorluÄŸu’ndan Avusturya harp sonunda Almanya ile birleÅŸmek istemesine raÄŸmen, galip devletler buna müsaade etmediler. Bağımsız bir devlet olarak kurulan Avusturya Cumhuriyeti, II. Dünya Savaşı’nda Hitler tarafından 1938′de Almanya’ya katıldı. SavaÅŸ sonunda Almanya’nın yenilmesi ile Avusturya; Amerika BirleÅŸik Devletleri, Sovyetler BirliÄŸi, Ä°ngiltere ve Fransa tarafından iÅŸgal edildi. 1955′te bu devletlerle bir antlaÅŸma yapıldı.

CoÄŸrafya
Avusturya coğrafyası

Avusturya haritasıAvusturya Batı’da Konstans Gölü’nden doÄŸuda Neusiedl Gölü’ne kadar uzanır. En doÄŸu noktasından en batı noktasının uzaklığı 570 kilometre, en kuzey noktasından en güney noktasının uzaklığı yaklaşık 300 kilometredir.

DoÄŸu Alpler üzerinde kurulmuÅŸ bulunduÄŸundan ülkenin aÅŸağı yukarı dörtte üçü daÄŸlık arazidir. Kuzeyde ülkeyi batıdan doÄŸuya kateden Tuna Nehri’nin ülkedeki uzunluÄŸu 350 kilometredir. Bu kısımlar en alçak yerlerdir. Alpler Avusturya’da ülkeyi batıdan doÄŸuya doÄŸru üç sıra halinde kaplamışlardır. Ãœlkenin en yüksek dağı 3798 m ile “Grossglockner”dir.

Göller bakımından çok zengin olmasına raÄŸmen bu göller çok küçüktür. En büyük gölü Neusiedl Gölü’dür ki, yüzölçümü 320 km² dir. Bunun bir kısmı da Macaristan’a aittir.

Ä°klim
Avusturya’nın büyük bölümü, karasal ve okyanus etkileri gösteren, Orta-Avrupa geçiÅŸ ikliminin etkisi altındadır. YoÄŸun yağış ve Batı rüzgarı iklimi etkileyen önemli etkenlerdir. Alp bölgesinin kendine ait bir iklim özelliÄŸi vardır. Bu bölgede yazlar serin, kışlar bol kar yağışlıdır. Burada yıllık yağış 3000 mm seviyesine ulaşır.

Ãœlkenin kuzey ve batısını etkisi altına alan okyanus etkisi nedeniyle bu bölgelerde yağışlar daha düşük (yıllık 2000 mm) ve yıl içinde sıcaklık farklılaÅŸmaları daha stabildir. Kışlar bu bölgelerde göreceli olarak yumuÅŸak ve yazlar da sıcak geçer. Salzburg’da ortalama sıcaklık Ocak ayında -2 °C Temmuz’da 18 °C’dir.

Ãœlkenin doÄŸusunda karasal iklim egemendir. Bu bölgede kışlar çok sert ve yağışlı geçer. Yağışlar genellikle kar ÅŸeklinde olup, alçak yerlerde yaÄŸmur halinde olur. Hava sıcaklığı kışın genellikle 0 °C’ın altında bulunur. Bu zamanda dahi hava açık ve berrak olduÄŸundan kış sporlarına elveriÅŸlidir. Ortalama sıcaklık Ocak ayında -4 °C, Temmuz ayında 18 °C’dir. Bu bölgede yıllık yağış oranı 600 mm civarındadır.

Tuna Nehri kış aylarında donduÄŸundan, ulaşımın aksamaması için buz kırma çalışmaları devamlı yapılır. Yükseklerde fırtınalar bazen çok ÅŸiddetli olur. Kara iklimi özelliÄŸinden dolayı yaz ayları sıcak geçer. Sıcaklık ortalaması 20 °C’ın üzerindedir. Bu mevsimde az miktarda da olsa yağış görülür.

Bitki örtüsü ve hayvanlar [deÄŸiÅŸtir]Ãœlkenin toplam alanının yarıya yakını ormanlıktır. Kuzey Alplerin ön bölgesini daha çok meÅŸe ve kayın aÄŸaçlarının hakim olduÄŸu ormanlar kaplar. Waldviertel ve Hausruck bölgeleriyle merkezi Alpler’in doÄŸu kısmı kayın, meÅŸe, akçaaÄŸaç, ladin ağırlıklıdır.

Avusturya’nın en önemli çevre sorunu sanayi, turizmin yol açtığı yoÄŸun trafik ve çevre ülkelerin çevre kirliliÄŸinin büyük katkıda bulunduÄŸu asit yaÄŸmurudur. Ormanlık alanın dörtte biri bu problemden etkilenmektedir ve kimi bölgelerde aÄŸaç sayısında hızlı bir azalma gözlenmektedir. YoÄŸun tarım, elektrik enerjisi elde etmek üzere yapılan barajlar ve ormanların azalmasıyla ortaya çıkan erozyon ülkenin diÄŸer önemli çevre sorunlarıdır.

Avusturya’nın hayvanlar dünyası Orta Avrupa’nın çeÅŸitliliÄŸini gösterir. DaÄŸlık bölgelerin tipik türleri daÄŸ keçileri ve daÄŸ sıçanlarıdır. Ormanlarda ayrıca karaca, alageyik ve yaban domuzları da yaÅŸar. Ãœlkede 1997 yılından beri koruma altında bulunan iki düzine kadar özgür kahverengi ayı yaÅŸamaktadır. Ãœlkenin doÄŸusunda tarla faresi ve tarla sincabına rastlanır.

Ãœlkenin toplam alanının %24′ü doÄŸal koruma altındadır. Avusturya’da üç doÄŸal park, yüzlerce de koruma alanı ve doÄŸal park bulunur.

DoÄŸal kaynaklar
Ãœlkenin aÅŸağı yukarı %47′si ormanlarla kaplıdır. Orta Avrupa’nın en fazla ormana sahip ülkesidir. Alplerin 2150 metreye kadar olan yüksekliklerinde mevcut olan ormanların büyük bir kısmı özel ÅŸahıslara aittir.

Madenler bakımından oldukça zengin sayılan Avusturya’da demir, magnezyum, grafit ve kömür elde edilir. Dünyada en çok grafit üreten ülkedir. Petrol ve doÄŸal gaz üretiminde Avrupa’da dördüncü sıradadır. Bunlardan baÅŸka bakır, çinko, kurÅŸun, antimon, boksit ve tungsten madenleri de kafi miktarlarda üretilmektedir.

Nüfus
1961′den itibaren nüfus geliÅŸimi8,17 milyon olan nüfusun yaklaşık %93′ü Avusturyalı’dır.Türkler, Almanlar, Slavlar, Hırvatlar ve Macarlar (özellikle Burgenland’da), Slovenler (özellikle Karintiya’da), Çekler (özellikle Viyana’da) ve daha küçük sayıda da Ä°talyanlar, Sırplar ve Romenler ülkenin diÄŸer azınlık gruplarıdır. Nüfusun %18,6′sını 1-14 yaÅŸ grubu, %61,6′sını 15-59 yaÅŸ grubu, %19,8′ini de 60 yaşından yukarısı teÅŸkil etmektedir. Halkın %68′i ÅŸehirlerde yaÅŸar. Ãœlkenin nüfus yoÄŸunluÄŸu kilometrekare başına 99 kiÅŸidir. Bununla birlikte nüfus alana eÅŸitsiz dağılmıştır. Alplerin geniÅŸ bölgelerinde yerleÅŸim yoktur. Yıllık nüfus artışı 2004 yılına göre yüzde 0,14 seviyesindedir. Ortalama yaÅŸam süresi erkeklerde 76,4, kadınlarda 82,1 yıldır.

Nüfus
Statistik Austria’ya göre
Yıl Nüfus
1527 civarında 1.500.000
1600 civarında 1.800.000
1700 civarında 2.100.000
1754 2.728.000
1780 2.970.000
1790 3.046.000
1800 3.064.000
1810 3.054.000
1821 3.202.000
1830 3.476.500
1840 3.649.700
1850 3.879.700
1857 4.075.500
1870 4.520.000
1880 4.941.000
1890 5.394.000
1900 5.973.000
1910 6.614.000
1913 6.767.000
1919 6.420.000
1923 6.535.000
1930 6.684.000
1939 6.653.000
1951 6.935.000
1961 7.086.000
1971 7.500.000
1981 7.569.000
1988 7.697.000
1991 7.755.000
2001 8.043.000
2007 8.315.000

Eyaletler ve ÅŸehirler
Federal bir cumhuriyet olan Avusturya, dokuz eyaletten oluÅŸur:

Eyalet (Bundesland) BaÅŸkent

1 Burgenland Eisenstadt
2 Karintiya (Kärnten) Klagenfurt
3 Aşağı Avusturya (Niederösterreich) St. Pölten
4 Yukarı Avusturya (Oberösterreich) Linz
5 Salzburg Salzburg
6 Steiermark Graz
7 Tirol Innsbruck
8 Vorarlberg Bregenz
9 Viyana (Wien) Viyana (Wien)

18.yy da ViyanaAvusturya’nın en büyük ÅŸehirleri Viyana (1,71 milyon), Graz (261 bin), Linz (189 bin), Salzburg (148 bin) ve Ä°nnsbruck’tur (120 bin). Tabiat ÅŸartları icabı kış sporlarının merkezi durumundadır. Dolayısıyla turizm ve kış sporları çok geliÅŸmiÅŸtir.

Okuma-yazma oranı oldukça yüksektir [%98 (1983)]. Ãœlkedeki eÄŸitim kurumları Avrupa’nın en eski eÄŸitim kurumlarındandır. Meselâ Viyana Ãœniversitesi 1365′te kurulmuÅŸtur. Ãœlkede mevcut dört üniversite ve buna baÄŸlı çeÅŸitli fakülte ve üniversite seviyesinde akademiler vardır. Kilisenin eÄŸitim ve öğretimde büyük bir ağırlığı vardır. Avrupa’nın kavÅŸak noktası olduÄŸu için taşımacılık ve ulaşım çok geliÅŸmiÅŸtir.

Siyaset

BaÅŸkent Viyana’da bulunan parlamento binasıAvusturya anayasasına göre ülke demokratik federal bir cumhuriyettir. Burgenland, Karintiya, AÅŸağı Avusturya, Yukarı Avusturya, Salzburg, Steiermark, Tirol, Vorarlberg ve Viyana olmak üzere dokuz eyaletten oluÅŸmaktadır.

Yürütme [değiştir]Devlet Başkanı, Federal Cumhurbaşkanı sıfatı taşır. Anayasa, altı yıllık bir devre için devlet başkanının halk tarafından seçilmesini şart koşmuştur. Federal Cumhurbaşkanı dış meselelerde devleti temsil eder. Anlaşma ve kanunları imzalar, şansölye, yardımcı şansölye, bakan ve diğer yetkilileri tayin eder. Başkan aynı zamanda meclisi toplar, fesheder ve tatile sokabilir.

Avusturya’nın ÅŸu andaki baÅŸbakanı (Almanca: Bundeskanzler) Avusturya Sosyal Demokratik Partisi (SPÖ) üyesi Werner Faymanndır.

Hükümet baÅŸkanı ise Åžansölye olarak da bilinen Federal BaÅŸbakan’dır.

Yasama
Parlamento iki kamaralıdır: Bundesrat (Eyaletler Meclisi), eyalet parlamentoları tarafından seçilen 62 milletvekilinden; Nationalrat (Millî Meclis) ise nisbi temsil ile doÄŸrudan seçilen 183 üyeden oluÅŸmaktadır. Nationalrat adaylarının en az 19 yaşını doldurma ÅŸartı vardır. Bundesrat’ta hangi eyaletin kaç parlamenterle temsil edileceÄŸi, eyaletin nüfusuna baÄŸlı olarak belirlenir. Bu meclis sadece danışman fonksiyonuna sahip olmasına karşın, kimi yasaların çıkmasını geciktirebilir.

Avusturya’da oy kullanma yaşı 16′dır.

Siyasî partiler ve başkanları
Avusturya Sosyal Demokratik Partisi (SPÖ) – Werner Faymann
Avusturya Halk Partisi (ÖVP) – Dr. Josef Pröll
Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) – Heinz-Christian Strache
Avusturya’nın GeleceÄŸinin Ä°ttifakı (BZÖ) – Josef Bucher
YeÅŸiller (GRÃœNE) – Dr. Eva Glawischnig
Liberal Forum (LIF) – Angelika Mlinar
Avusturya Komünist Partisi (KPÖ) – Mirko Messner
Ekonomi
Avusturya ekonomisi
Avusturya ekonomisi, sanayi, turizm ve tarıma dayanmaktadır. Tarıma elverişli toprakları azdır. Bol ürün alabilmek için modern tarım II. Dünya Savaşından sonra hızla gelişmiştir. Ülkenin alçak bölgelerinde bulunan çayırlık alanlarda hayvancılık gelişmiştir.

Ekonomisinin ana kaynağını meydana getiren sanayi dalında, pik demir ve ham çelik, alüminyum üretimi ön sıralarda yer alır. Kağıt, kimyasal madde ve plastik diğer sanayi ürünleridir.

Avusturya, dünyanın önde gelen tabii magnezit üreticisidir. Schwechat’taki büyük petrol rafinerisi, ülkenin toplam petrol ve petrol ürünleri tüketiminin dörtte üçünü karşılar.

Geniş ormanlarından elde edilen kerestenin sadece bir bölümü ülkede işlenir. İşlenmemiş kereste ülkenin başlıca ihraç ürünleri arasında yer alır.

En önemli ihraç ürünlerini; makineler, elektronik araçlar, maden ürünleri, kâğıt, elektrik enerjisi, gıda maddeleri meydana getirir.

Turizm
Avusturya’nın daÄŸları, ormanları ve vadileri yaz ve kış aylarında ideal tatil yerleridir. Göller, daÄŸlar ve vadiler, çeÅŸitli sporları ile ünlüdür. Viyana ise müzik, güzel sanatlar ve tarihi eserlerin merkezidir. Operalar, sanat galerileri bale gösterilerinin verildiÄŸi salonlar baÅŸÅŸehirde toplanmıştır. Kış aylarında binlerce ziyaretçi, kayak yapmaya Avusturya’ya gelmektedir.

Tags: Avusturya chat kanalı, Avusturya seviyeli chat, Avusturya seviyeli sohbet, Avusturya sohbet odası